Od 1 stycznia 2027 roku zmienią się zasady wypłacania niemieckiego zasiłku chorobowego. Jeżeli zatrudnienie zakończy się podczas trwającej niezdolności do pracy, Krankengeld zostanie obniżone do 60 procent wcześniejszego wynagrodzenia netto. Osoby spełniające ustawowe warunki dotyczące posiadania dziecka będą mogły otrzymać 67 procent.

Nie oznacza to jednak, że zasiłek chorobowy zostanie obniżony wszystkim pracownikom w Niemczech. Jeżeli umowa o pracę nadal obowiązuje, dotychczasowy sposób obliczania Krankengeld pozostanie bez zmian.

Jak obecnie obliczany jest Krankengeld?

Pracownik zatrudniony w Niemczech podczas pierwszych sześciu tygodni choroby zazwyczaj otrzymuje normalne wynagrodzenie od pracodawcy. Jest to Entgeltfortzahlung.

Jeżeli niezdolność do pracy trwa dłużej, wypłatę przejmuje ustawowa kasa chorych. Krankengeld wynosi zasadniczo:

• 70 procent regularnego wynagrodzenia brutto,
• jednak nie więcej niż 90 procent wynagrodzenia netto.

Od obliczonego świadczenia potrącane są jeszcze składki na ubezpieczenie emerytalne, pielęgnacyjne i od bezrobocia. Wypłacona kwota jest więc niższa od wyniku podstawowego obliczenia.

Kto od 2027 roku otrzyma mniej?

Zmiana obejmie osoby, których zatrudnienie zakończy się podczas trwającej niezdolności do pracy. Od dnia następującego po zakończeniu stosunku pracy Krankengeld będzie wynosić:

• 60 procent wynagrodzenia netto – w podstawowym wariancie,
• 67 procent wynagrodzenia netto – w przypadku spełnienia ustawowych warunków związanych z posiadaniem dziecka.

Niższa stawka może zostać zastosowana między innymi wtedy, gdy podczas zwolnienia lekarskiego:

• wygaśnie umowa zawarta na czas określony,
• zakończy się okres wypowiedzenia,
• zatrudnienie ustanie na podstawie Aufhebungsvertrag,
• z innego powodu formalnie zakończy się stosunek pracy.

Liczy się rzeczywisty dzień zakończenia zatrudnienia, a nie data otrzymania wypowiedzenia lub podpisania porozumienia.

Nowe zasady wynikają z GKV-Beitragssatzstabilisierungsgesetz i nowego paragrafu 47 ustęp 2a niemieckiego kodeksu socjalnego SGB V. Zmiany opisuje szczegółowo Haufe.

Przykład obniżenia Krankengeld

Pracownik przed chorobą zarabiał:

• 4000 euro brutto,
• 2600 euro netto.

Według dotychczasowych zasad podstawą Krankengeld byłoby maksymalnie 90 procent wynagrodzenia netto, czyli 2340 euro przed potrąceniem składek społecznych.

Jeżeli jego umowa zakończy się podczas choroby już po wejściu nowych przepisów, od następnego dnia podstawa świadczenia spadnie do:

• 1560 euro przy stawce 60 procent,
• 1742 euro przy stawce 67 procent.

W uproszczonym przykładzie różnica może więc wynieść odpowiednio 780 albo 598 euro miesięcznie. Ostateczna wypłata zależy jednak od indywidualnych danych, potrącanych składek i sposobu obliczenia świadczenia przez kasę chorych.

Nie będzie obniżki Krankengeld dla wszystkich

W trakcie prac nad reformą rozważano zmniejszenie standardowego Krankengeld z 70 do 65 procent wynagrodzenia brutto oraz z maksymalnie 90 do 85 procent netto.

Ta propozycja nie została ostatecznie przyjęta. Jeżeli zatrudnienie nadal trwa, pozostanie dotychczasowa zasada: 70 procent wynagrodzenia brutto, maksymalnie 90 procent netto.

Nie zmienia się również podstawowa reguła, zgodnie z którą Krankengeld z powodu tej samej choroby można pobierać maksymalnie przez 78 tygodni w okresie trzech lat. Do tego czasu wlicza się okres wypłacania wynagrodzenia przez pracodawcę.

Krótszy termin na złożenie wniosku o rehabilitację

Od 2027 roku zmieni się również termin na złożenie wniosku o rehabilitację lub świadczenia wspierające powrót do pracy.

Jeżeli kasa chorych formalnie zobowiąże ubezpieczonego do złożenia takiego wniosku, zamiast dotychczasowych dziesięciu tygodni pozostaną tylko cztery tygodnie.

Zmiana nie oznacza, że każda osoba pobierająca Krankengeld musi samodzielnie złożyć wniosek w ciągu czterech tygodni. Termin zacznie obowiązywać dopiero po otrzymaniu formalnego wezwania od Krankenkasse, opartego na ocenie medycznej.

Jeżeli wniosek nie zostanie złożony w terminie, prawo do Krankengeld może zostać wstrzymane. Po późniejszym wykonaniu obowiązku wypłata będzie mogła zostać wznowiona, ale za okres opóźnienia zasadniczo nie będzie wyrównania.

Dlatego należy zachować kopertę lub inny dowód daty otrzymania pisma.

Kasa chorych będzie mogła sama skontaktować się z pacjentem

Od stycznia 2027 roku Krankenkasse będzie mogła z własnej inicjatywy skontaktować się z osobą pobierającą Krankengeld i zaproponować jej porady lub świadczenia pomagające odzyskać zdolność do pracy.

Przy pierwszym kontakcie kasa powinna poinformować ubezpieczonego o prawie do sprzeciwu. Po złożeniu sprzeciwu kolejne kontakty będą zasadniczo niedopuszczalne, chyba że kasa musi się skontaktować w celu wykonania ustawowego obowiązku.

Zmiana dla pracujących osób pobierających część emerytury

Prawo do Krankengeld nie zostanie odebrane wszystkim osobom pobierającym Teilrente.

Od 2027 roku zasiłek chorobowy przestanie przysługiwać, jeżeli pobierana częściowa emerytura będzie wyższa niż dwie trzecie pełnej emerytury. Przy Teilrente wynoszącej maksymalnie dwie trzecie świadczenia prawo do Krankengeld może zostać zachowane, jeżeli spełnione są pozostałe wymagania.

Osoby łączące pracę z częściową emeryturą powinny przed końcem 2026 roku sprawdzić wysokość swojej Teilrente i poprosić Krankenkasse o pisemne wyjaśnienie skutków.

Częściowe zwolnienie lekarskie dopiero od 2028 roku

Kolejna ważna zmiana została zaplanowana na 1 stycznia 2028 roku. W określonych przypadkach możliwa będzie częściowa niezdolność do pracy w wymiarze:

• 25 procent,
• 50 procent,
• 75 procent.

Pracownik otrzyma wtedy wynagrodzenie za przepracowaną część oraz proporcjonalne Teilkrankengeld. Rozwiązanie będzie wymagało między innymi oceny lekarza, zgody ubezpieczonego i akceptacji pracodawcy.

Co zrobić, gdy umowa może zakończyć się podczas choroby?

Osoba mająca umowę na czas określony, będąca w okresie wypowiedzenia albo rozważająca Aufhebungsvertrag powinna:

1. Sprawdzić dokładny dzień zakończenia zatrudnienia.
2. Skontaktować się z kasą chorych i poprosić o pisemną symulację Krankengeld.
3. Poinformować Agentur für Arbeit o zakończeniu zatrudnienia.
4. Pilnować ciągłości zwolnienia lekarskiego.
5. Zachowywać wszystkie pisma oraz dowody ich otrzymania.
6. Natychmiast reagować na formalne wezwanie dotyczące rehabilitacji.

Przy wypowiedzeniu lub Aufhebungsvertrag warto również skorzystać z pomocy związku zawodowego, Sozialberatung albo prawnika zajmującego się prawem pracy i ubezpieczeniami społecznymi.